Witamina D
Nazwa ta obejmuje grupę związków chemicznych rozpusczalnych w tłuszczach, do której należą: D1 (kalcyferol), D2 (ergokalcyferol), D3 (cholekalcyferol). Witamina D nie ma aktywności biologicznej, dopiero w organizmie poprzez szereg skomplikowanych reakcji chemicznych uzyskuje postać aktywną. Rola tejże witaminy opiera się głównie na jej wpływie na regulację poziomu wapnia i fosforanów. Zwiększa bowiem wchłanianie wapnia w jelitach oraz uwalnia wapń i fosforany z kości. Dzięki temu ma korzystny wpływ na :
*układ kostny (mineralizacja kości, kształtowanie się zębów i mocnych kości),
*układ nerwowy (głównie fosfor uczestniczy w przewodzeniu bodźców nerwowych, zwiększa masę mięśniową),
*układ odpornościowy ( aktywuje geny kodujące peptydy przeciwbakteryjne, hamuje produkcję czynników prozapalnych).
Źródła witaminy są różne. Nawet ponad 90% dobowego zapotrzebowania na witaminę D może powstawać pod wpływem promieni słonecznych w skórze. Poza tym otrzymujemy ją z pokarmem spożywając: różnego rodzaju ryby, tran, wątroba, jaja, grzyby. Niedobór witaminy D jest szczególnie groźny dla dzieci, gdyż prowadzi do powstania krzywicy, którą często trzeba leczyć operacyjnie. Brak tej witaminy, a co za tym idzie wapnia i fosforu, skutkuje zniekształceniem i osłabieniem kości, zmniejszeniem masy i gęstości kości, zwiększonym ryzykiem złamań kości, zapaleniem spojówek, stanami zapalnymi skóry, zmniejszeniem odporności organizmu, zwiększeniem się ryzyka chorób autoimmunologicznych, pogorszeniem słuchu, zaburzeniami ze strony układu nerowego, osłabieniem i wypadaniem zębów. Hiperwitaminoza w przypadku witaminy D zachodzi głównie w sytuacji aż czterokrotnego przedawkowania. Długa ekspozycja na słońcu nie jest w tym przypadku istotna, chodzi bowiem o ilość dostarczoną z pożywieniem lub sztuczną suplementacją. Objawy to: nudności, wymioty, świąd skóry, bóle głowy, kamica nerkowa, niewydolnośc nerek.